Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı

Donanma Komutanlığı


Görevleri


Harbe hazır deniz ve deniz hava kuvvetini idame etmek ve bu kuvvetin etkinlikle kullanılmasını sağŸlamaktır.

Tarihçesi


1920’lerde Önyüzbaşı Şevket Bey’in Genelkurmay çatısı altındaki bir masa ve iki sandalyeden oluşan Umur-ı Bahriye MüdürlüğŸü Karargâhı’ndan, bugünkü Donanma KomutanlığŸı Karargâhı’na gelinişi, yıllar içinde Türk Bahriyesi’nin ihtiyaçlarından kaynaklanan gelişim seyrini takip ederek zaman zaman kadro/kuruluş değŸişikliklerine sahne olmuştur. Özellikle ATATÜRK’ün Türk DenizciliğŸine gösterdiğŸi ilgi ve yüksek himaye sayesindedir ki bu gelişim ivme kazanarak devam etmiş ve Türk Donanması bugün önemli bir güç olarak varlığŸını sürdürür olmuştur.

Gulte Hafnung isimli Alman firmasınca 1929 yılında yapımına başlanıp, bir yıl sonra (Haziran 1930) hizmete açılan Donanma KomutanlığŸı binası (şimdiki Donanma Komutanı Konutu), bütün bu gelişmelerin başarıyla yürütüldüğŸü karargah binası olarak Türk Donanması’nın gelişiminde önemli bir yere sahipti.

Bu küçük bina zamanla Donanmadaki pek çok gelişmelerin karar ve idare merkezi olarak büyük başarılara sahne olacaktı. Nitekim bunlardan biri 1935 yılında gerçekleşti ve Donanma KomutanlığŸı karargah kuruluşu ilk defa bu yılda ciddi bir düzenlemeyle yürürlüğŸe konuldu. O yılların imkan ve şartları göz önünde bulundurulup faaliyetleri incelendiğŸinde, az personelle çok işlerin başarıldığŸını gördüğŸümüz bu kadro/kuruluşta Donanma Komutanı emrinde Kurmay Başkanı’na bağŸlı 6 Şube bulunmakta idi.

Türk Donanması’nda görülen hızlı gelişim, Donanma KomutanlığŸı Karargah Kuruluşu’nda da yeni ihtiyaçların doğŸmasına sebep oluyor, iş yoğŸunluğŸu ve modernizasyon devam ettikçe personelin adetçe yetersiz kaldığŸı görülüyordu. Bu tür ihtiyaçlar zaman içerisinde özverili Bahriye personeli ile yürütülüyor idiyse de bir noktaya gelindi ki artık kadro/kuruluşun yenilenmesine ihtiyaç duyuldu. Özellikle Donanmaya yeni katılan gemiler yeni bir idari mekanizmayı zorunlu kılmıştı.

1944 yılına gelindiğŸinde Donanma Karargâhı ikinci bir kadro/kuruluş değŸişikliğŸi geçirdi. Bu kuruluşta 1935 yılındakine nazaran en dikkate değŸer taraf, ilk 6 ޞubeye ilaveten 7’nci bir Şşubenin açılmış olmasıdır. Başçarkçılık adı ile ihdas olunan bu şžubede artık modern Donanmanın ihtiyaçlarına yönelik bölümler de bulunuyordu : Makine, Elektronik, Telsiz vb.

1950’li yılların başları, Türkiye Cumhuriyeti Donanması’nın yerleşmiş düzen içerisinde gelişime ağŸırlık verildiğŸi ve dünya denizci devletler seviyesine ulaşmanın hedeflendiğŸi yıllar oldu. Bu amaçla yapılan faaliyetler neticesinde 1944 yılı karargah kuruluşunun yetersiz kaldığŸı görülünce yeni bir düzenlemeye gidildi. Her kadro ihtiyacı Donanmaya yeni bir fayda getirecekti. Zaten Donanma KomutanlığŸı bağŸlılarının ihtiyaçları titizlikle inceleniyor ve gerekli düzenlemeler için hazırlık yapılıyordu. Nihayet 1953 yılında Donanma KomutanlığŸı Karargah Kuruluşu bir kez daha ıslah ve genişletilmeye tabi tutuldu. Eski Kuruluşta yer alan şubeler, yetki ve personel yönünden takviye edildi.

Donanmayı oluşturan kara teşkilleri ve yüzer birliklerin ihtiyaçları doğŸrultusunda yeni komuta kademeleri oluşturulup, bağŸlı birlikler ile daha sıkı ilişki ve faaliyetlere zemin hazırlayan bu kadro/kuruluş, o dönem Gölcük Donanma Tesisleri’nde de genişleme ve geliştirmeleri beraberinde getirdi.

Donanma KomutanlığŸı Karargah Kuruluşu’nda, 1953 yılından sonra da ihtiyaçlar belirlendikçe yeni gelişmelere şahit olundu. Peyderpey yapılan değŸişiklikler artık Donanmanın modernizasyonuna yönelik oluyordu. Birimler ihdas olundukça yerleşimde de bazı değŸişiklikler kaçınılmaz oldu. Bu nedenle Donanma KomutanlığŸı Karargâhı’nın, halihazırda Donanma Komutanı Konutu olarak kullanılan binadan daha büyük bir mekana taşınma ihtiyacı doğŸdu.

Donanma KomutanlığŸı bu gelişmeler doğŸrultusunda, halihazırdaki kuruluşu ile zamanın ihtiyaçlarına cevap verir bir yapıya kavuşturuldu.

Bugüne kadar Donanma KomutanlığŸı görevinde; ilk dokuzu (1922-1931 yılları arası) Albay, Yarbay ve Binbaşı rütbelerinde subay, diğŸerleri Amiral olmak üzere toplam 47 Komutan görev yapmıştır. Yarbay/Albay iken Donanma KomutanlığŸı yapan Şükür OKAN (M. ޞükrü ÜLTANIR), bilahare AmiralliğŸi’nde de aynı görevi yeniden deruhte etmiş, Koramiral M. Kemal KAYACAN da OramiralliğŸi’nde ikinci defa Donanma KomutanlığŸı görevinde bulunmuştur.

Gölcük Bölgesi’ndeki ilk karargah olan şimdiki Donanma Komutanı Konutu binasından (Villa Kalyon), yeni kuruluş gereğŸi kadrosu genişleyen Donanma KomutanlığŸı Karargâhı personelinin ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla 11 Mayıs 1964 tarihinden itibaren, 17 AğŸustos 1999 tarihinde Marmara Depremi’nde yıkılan binaya geçilmiştir. Depremden sonra Donanma KomutanlığŸı Karargâhı; 28 AğŸustos 1999 tarihine kadar çadırda, bilahare 17 Temmuz 2000 tarihinde şimdiki binasına taşınıncaya kadar Preveze Harp Oyunu Merkezi’nde konuşlanmıştır.

Bugün itibarıyla Donanma KomutanlığŸı Karargâhı; DoğŸrudan Donanma Komutanı’na bağŸlı; “Adli Müşavirlik”, “Askeri Savcılık”, “Askeri Mahkeme”, “Emir SubaylığŸı” ve Kurmay Başkanı’na bağŸlı olarak görev yapan; Genel Sekreterlik, Başçarkçılık, Personel, Harekat, Lojistik, MEBS ve İstihbarat Başkanlıkları ile Karargâh Destek Kıtaları KomutanlığŸı’ndan oluşmuştur.

1000 yıllık köklü bir geçmişi olan Donanma KomutanlığŸı bugün; 6.300’den fazla Erbaş/Er, 4.000’den fazla işçi/devlet memuru, 8.000’den fazla Subay/Astsubay ile Türk Deniz Kuvvetleri’nin ihtiyacı olan Donanma hizmetlerinin arzu edilen seviyede yürütülmesini ve gelişmeler doğŸrultusunda modern Türk Donanmasının oluşturulmasını hedef edinmiştir. Görev bilincine sahip 18.000’den fazla personel ve kendisine bağŸlı 13 Ast Komutanlık tarafından yürütülen hizmetleri sevk ve idare eden Donanma KomutanlığŸı, istikbalimizin teminatı olarak Türkiye Cumhuriyeti’ni ebediyete uzanan çizgide, en mükemmel şekilde temsile devam etmektedir.

Okunma Sayısı :38193
Güncelleme Tarihi : 22-06-2016