Deniz Kuvvetleri Wiki Sayfası
Dz.K.K.lığı

Kahraman Gemilerimiz

NUSRET Mayın Gemisi


Nusret mayın gemisi Çanakkale Savaşında tesis ettiği mayın hatları ile “18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi’nin kazanılmasında büyük rol oynamıştır. Yüzbaşı Hakkı Bey komutasındaki Nusret mayın gemisi, 8 Mart 1915 sabahı büyük bir gizlilik içerisinde Erenköy Koyu önlerinde sahile paralel olarak 26 mayın dökerek, yeni bir mayın hattı meydana getirmiştir.

18 Mart 1915 sabahı saat 10.00’dan itibaren Müttefik Donanması, Boğazı zorlamaya başlamıştır. Türk kıyı bataryalarından açılan topçu ateşi sonucu manevra yapma ihtiyacını hisseden Müttefik Donanmaya ait gemiler, Nusret mayın gemisi tarafından dökülen mayınlara çarpmış, İngiliz Donanmasına ait Ocean ve Irresistible zırhlıları ile Fransız Donanmasına ait Bouvet zırhlısı batmıştır. Ayrıca Müttefik Donanma’ya ait Gaulois, Suffren, Inflexible zırhlıları ağır hasar almış, bir çok zırhlı da çeşitli yaralar almıştır.

Çanakkale’yi denizden geçemeyen İngiliz ve Fransızlar, 25 Nisan 1915 tarihinde karaya asker çıkartarak 20 Ocak 1916 tarihine kadar sürecek olan kara harekatını başlatmışlardır. Deniz harp tarihinin unutulmazları arasındaki şerefli yerini alan Nusret mayın gemisi, 1955 yılında hizmet dışına çıkarılmıştır. 2003 yılında Tarsus Belediyesi tarafından restorasyonu yaptırılarak, Tarsus’ta Çanakkale Parkı’na yerleştirilen gemi, 27 Aralık 2003 tarihinden itibaren müze olarak hizmet vermektedir.

Nusret mayın gemisinin birebir sac modeli Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 1982 yılında Çanakkale’deki “Çimenlik Kalesi’nde inşa edilmiştir. Bu model halen müze olarak kullanılmaktadır. Geminin ‘Nusrat’ olan ismi zaman içinde ‘Nusret’ şeklinde kullanılmaya başlanmıştır.

İsim/Tipi Nusret Mayın Gemisi
İnşa Edildiği Yer/Tarih Almanya/1911
Hizmete Giriş Tarihi 1913
Hizmetten Çıkış Tarihi 1955
Makineler 2 x Üçlü Ekpenşın stim Mk., 2 pervane
Ağırlık (Ton) 365 Ton
Bıyutlar (Boy/En/Draft) 40 x 7.5 x 3.4 m
Hız 15 mil
Silahlar 2x 4.7cm.lik top, 40 x mayın taşıma kapasiteli

 

MUAVENET-İ MİLLİYE Muhribi


Muavenet-i Milliye Muhribi, 1911-1912 Osmanlı-İtalya Harbi’nde Boğaz savunmasında kullanılmış, 1912-1913 Balkan Harbi’nde ise Yunanistan’a karşı yapılan savaşlara katılmıştır. 29 Ekim 1914’te Yavuz ve Midilli gemilerinin Rus limanlarını bombardıman harekatında Odessa Limanının bombardımanını Gayret-i Vataniye muhribi ile gerçekleştirmiştir.

Binbaşı Ahmet Bey komutasındaki Muavenet-i Milliye Muhribi, Çanakkale Savaşları sırasında İngiliz Goliath Zırhlısını Çanakkale’nin Morto Limanı’nda 13 Mayıs 1915 gecesi yaptığı torpido atışı ile batırmıştır.

İsim/Tipi Muavenet-i Milliye Muhribi
İnşa Edildiği Yer/Tarih Almanya/1909
Hizmete Giriş Tarihi 1910
Hizmetten Çıkış Tarihi 1923
Makineler 2 Stim Türbin Mk, 17.700 SHP., 2 Pervane
Ağırlık (Ton) 765 Ton
Bıyutlar (Boy/En/Draft) 74 x 7.9 x 3 m
Hız 26 mil
Silahlar 2 x 75 mm., 2 x 57 mm Top , 3 x 450 mm. Torpido Kovanı

 

HAMİDİYE Kruvazörü


Hamidiye kruvazörü, Rauf Orbay ile özdeşleşmiş kahraman bir gemidir. 1912-1913 Balkan Harbi’nin en karanlık günlerde Kıdemli Yüzbaşı Rauf Orbay komutasındaki Hamidiye Kruvazörü, Yunan Donanmasını bölmek üzere Ege ve Akdeniz’de yedi buçuk ay süren akın harekatı icra etmiştir. Bu harekat, harbin sonucuna etkili olmamakla birlikte bütün dünya denizcileri tarafından dikkat ve takdirle izlenmiştir.

Cumhuriyetin ilanından bir sene gibi kısa bir süre sonra Ulu Önder ATATÜRK, 11-21 Eylül 1924 tarihleri arasındaki Karadeniz gezisini Hamidiye Kruvazörü ile yapmış ve 20 Eylül 1924 günü Hamidiye gemisinin hatıra defterine yazdığı şu direktifi Deniz Kuvvetlerinin temel hedefi olmuştur.

“Hudutlarının mühim ve büyük aksamı deniz olan Türk Devleti’nin Donanması da mühim ve büyük olmak gerektir. O zaman Türkiye Cumhuriyeti daha müsterih ve emin olacaktır. Mükemmel ve kaadir bir Türk Donanmasına malik olmak gayedir. Bunun ilk azimet noktası, sefain-i harbiye tedarikinden evvel onları muvaffakiyetle sevk ve idareye muktedir kumandanlara, zabitlere, mütehassıslara malikiyettir.“

Hamidiye kruvazörü Hamidiye, savaş gemisi görevine ilaveten zaman zaman okul gemiliği de yapmıştır. Hamidiye kruvazörünün kıç direği Gölcük Deniz Üssünde bulunmaktadır. Gemiye ait diğer bir çok malzeme Beşiktaş Deniz Müzesi ve Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Karargah binasında bulunmaktadır.

İsim/Tipi Hamidiye Kruvazörü
İnşa Edildiği Yer/Tarih İngiltere/1903
Hizmete Giriş Tarihi 1905
Hizmetten Çıkış Tarihi 1947
Makineler 2 Grup Üçlü Ekpenşın Stim
Ağırlık (Ton) 3904 Ton
Bıyutlar (Boy/En/Draft) 112 x 14.5 x 4.8 m.
Hız 22 mil
Silahlar 2 x 150 mm., 8 ad.120 mm., 2 ad. 47 mm., 6 x 37mm top, 3 ad.450 mm Torpido Kovanı

 

ALEMDAR Römorkörü


Danimarka ticaret filosuna bağlı bir kurtarma gemisi Alemdar römorkörü, Birinci Dünya Harbi çıktığı zaman Danimarka’ya dönememiş, Osmanlı Seyri Sefâin İdaresi de bu gemiye el koyarak, bandırası altında çalıştırmaya başlamıştır. Gemiye 1915 yılının Mayıs ayında “Alemdar” adı verilmiştir. 12 Ocak 1916’da Osmanlı Hükümeti tarafından resmen satın alınmıştır. 22/26 Ocak 1916’da Nara’da karaya oturan Yavuz zırhlısının kurtarılmasında görev almıştır.

Milli Mücadele döneminde deniz nakliyâtının ana ikmal yolu Karadeniz Bölgesi olduğundan ve elde yeterli derecede taşıma aracı bulunmadığından dolayı, İstanbul’dan Anadolu Hükümeti için uygun gemilerin kaçırılması ve bu gemilerin devamlı surette Anadolu yakasında hizmet etmesi düşüncesi belirmiştir. İşte böyle bir dönemde, Alemdar kurtarma gemisi Milli Mücadele döneminin zafer destanlarından birini yazmıştır.

Alemdar kurtarma gemisi İstanbul’dan 23 Ocak 1921 gecesi üçüncü çarkçısı Üsküdarlı Osman Efendinin çabası ile geceleyin Boğaz’daki İşgal Kuvvetleri kontrolüne rağmen kaçırılarak, 24 Ocak 1921 tarihinde Ereğli’ye getirilmiştir. Ancak Fransızlar daha sonra gemiyi esir alarak İstanbul’a geri getirmeye çalışırlarken, gemi personeli Fransızları etkisiz hale getirmiş ve geminin kontrolünü tekrar ele geçirerek, 9 Şubat 1921 günü gemiyi Ereğli’de baştan kara etmişlerdir. Daha sonra Alemdar, Trabzon’a intikal etmiş ve çok değerli hizmetlerde bulunmuştur.

Alemdar olayı Türk İstiklâl Harbi’nde birçok açıdan büyük bir önem taşımaktadır. Bu olay adeta bir efsane şeklinde gerek Milli Ordu’nun gerekse de Türk halkının moral ve motivasyonunu son derece olumlu bir yönde etkilemiş, bağımsızlığın kazanılacağına dair olan inancı pekiştirmiştir.Alemdar gemisi, 1924 yılında Seyri Sefain İdaresine devredilmiştir.

 

İsim/Tipi Alemdar Römorkörü
İnşa Edildiği Yer/Tarih Danimarka/1899
Hizmete Giriş Tarihi 1914
Hizmetten Çıkış Tarihi 1952
Ağırlık (Ton) 363 Ton
Bıyutlar (Boy/En/Draft) 49.5 x 7.9 x 3.9 m.
Hız 10 mil
Silahlar Silahsız

SULTANHİSAR Torpidobotu


Yüzbaşı Ali Rıza Bey komutasındaki Sultanhisar Torpidobotu, 30 Nisan 1915 tarihinde Boğaz’a girdiğini tespit ettiği Avustralya’ya ait AE-2 Denizaltısını, top ve torpido taarruzları nötralize etmiş, personelini teslim aldıktan sonra gemiyi batırmıştır. Bu olay, Türk denizcilik tarihinde bir hücumbotun icra ettiği ilk Denizaltı Savunma Harbi Harekatı olması açısından büyük önem arz etmektedir. Sultanhisar Torpidobotu, 1918’de hizmet dışına çıkarılmış, 1924’te tekrar hizmete alınmıştır. 1928’de yine hizmet dışına çıkarılmış, 1935 yılında ise sökümü yapılmıştır.

 

İsim/Tipi Sultanhisar/Torpidobot
İnşa Edildiği Yer/Tarih Fransa/1906
Hizmete Giriş Tarihi 1907
Hizmetten Çıkış Tarihi 1935
Makineler 1x Stimli Üçlü Ekspenşın Mk., 2200 IHP.,1 Pervane
Ağırlık (Ton) 97 Ton
Bıyutlar (Boy/En/Draft) 40.2 x 38.0 x 1.9 m
Hız 16 mil
Silahlar 2 x 3.7 '